تحول مفهومی دو اصطلاح «لر» و «لرستان» در منابع تاریخ ایران اسلامیدکتر قدرت الله گراوندچکیدهمسئلهی اصلي اين پژوهش تكوين دو اصطلاح لر و لرستان در منابع اسلامي و فرآيند تداوم يا تحول آنها در تاريخ ايران بعد از اسلام است. اين پژوهش مبتني بر روش تاريخي و متكي به دادههاي منابع مختلف تاريخي جغرافيايي و ديني است. با وجود اين در برخي موارد و براي تدقيق بيشتر از تحقيقات ميداني و تاريخ شفاهي هم استفاده شدهاست.نگارنده، پس از بررسي بيشتر منابع موجود به اين نتيجه رسيد كه اصطلاح لركه در منابع سدههاي ۳ و۴ ق به شكل لور آمده نخستين بار براي يك روستا در خوزستان به كار رفته و بعدها با توسعه معنايي به نوار جنوبي زاگرس از خوزستان تا فارس و از فارس تا خرمآباد كنوني اطلاق شدهاست. اصطلاح لرستان هم نخستين بار در سدهی ۶ ق در منابع آمده و با لر پيوند يافتهاست، به نظر ميرسد لر در معناي مردم يا قوم از سرزمين لر گرفته شده و به ساكنان اين سرزمين كوهستاني اطلاق شدهاست. همين امر سبب شد كه در سدههاي نخست اسلامي، اصطلاح لر با كرد كه آن هم به معناي كوهنشينان است پيوند يافته وگاه در ذيل آن قرار گيرد.واژگان کلیدی: لر، لرستان، منابع اسلامي، قوميتمقدمهمسئلهی اصلي اين پژوهش تكوين دو اصطلاح لر و لرستان در منابع اسلامي و فرآيند تداوم يا تحول آنها در تاريخ ايران پس از اسلام است. اين موضوع كه اصطلاح لر نخستين بار در چه زماني و در كدام جغرافيا وارد تاريخ شد از نكات مهم و در عين حال مبهم تاريخ و جغرافياي تاريخي لرستان است. به موازات آن تحول مفهوم و مصداق اين واژه چه در بعد سرزميني و چه در بعد قوميتي و پيوند آن با لرستان از ديگر موضوعات پيچيدهاي است كه كمتر به آن پرداخته شدهاست. نگارنده با استناد به مناب

نورعلی مرادی بئوار الیماچرا معتقدیم که لرها ؛ بازماندگان بومیان ایلامی و الیمایی هستند و نه نوادگان مهاجران و مهاجمان آریایی و پارسی ؟ضرب المثلی لری , ما بختیاری ها داریم که میگه :گیاه , هر بهار , روی ریشه خودش سبز می شود !پس اگر به دنبال ریشه های تاریخی , نژادی , فرهنگی و اجتماعی امروز مردمان لر , از بغداد و شمال استان ایلام تا خلیج فارس واستان بوشهر( فیلی , لک , بختیاری , بویراحمد کهگیلویه , بختیاری , ممسنی , لیراوی ) هستیم بهتر است حوزه تمدن ایلامی را مرور کنیم. به جز یک یا دو اثر و مکان تاریخی که محتملا قرارگاه نظامی یا آتراقگاه موقت مهاجمان آریایی -پارسی بوده است , , مابقی آثار باستانی و کهن مناطق لر نشین از شمال استان ایلام تا استان جنوب بوشهر یعنی ٩٩/٩ درصد آثار متعلق به ایلامی ها (و الیمایی ها و اقوام تابعه ) وابسته آنهاست.هرچند که که ظاهرا ما لرها شاید , دیگر به زبانی ایلامی و الیمایی(که زبانی غیر سامی غیر آریایی بود ) سخن نمیگویم ! اما ما معتقدیم که همه مردمان لر؛ من جمله ما بختیاری ها , بی گمان بازماندگان بومیان ایلامی و الیمایی هستیم و و نه نوادگان مهاجران و مهاجمان آریایی و پارسی همانگونه که ترکان آذربایجان و ترکیه نیز بازمادگان بومیان همان منطقه در هزاران سال پیش بوده و هستند, هرچند که امروز به زبانی دیگری سخن می گویند . .کما اینکه بومیان اسپانیایی زبان و پرتقالی زبان آمرکای لاتین , بومیان انگلیسی زبان استرالیا و سیاهان فرانسه زبان غرب و مرکز آفریقا هیچ کدام این مردمان, حاصل مهاجرت نیستند و بومیان همان سرزمین اند که در طی یک یا دوقرن اخیر به زبان اروپایی , که حاصل مهاجرت عده ایی اندک اروپایی بوده است , گفتگو می کنند ..اساسا این تصور که جمعیت های میلیونی از مهاجر